Biodiversity: Conservation & Statutory Frameworks
1. LEGAL & STATUTORY ARCHITECTURE
| Cue Words | Notes |
|---|---|
| Biological Diversity Act, 2002 — Three-Tier Framework |
|
| Biological Diversity (Amendment) Act, 2023 |
|
| Wildlife Protection Amendment Act, 2022 |
|
| National Biodiversity Metrics |
|
| Nagoya Protocol & Institutional Enforcement Pillars |
|
2. CONSERVATION SCHEMES: IN-SITU VS. EX-SITU
| Cue Words | Notes |
|---|---|
| In-Situ Conservation Categories |
|
| OECMs & the 30x30 Target |
|
| Ex-Situ Conservation |
|
3. PRIORITY HABITAT & SPECIES PROJECTS
| Cue Words | Notes |
|---|---|
| Project Tiger & Project Elephant |
|
| Cheetah Translocation & Other Flagship Species |
|
| Wetlands: Ramsar Network |
|
| NTCA Institutional Setup & Core-Buffer-Corridor Model |
|
4. SPECIES & ECOSYSTEM TRENDS (2025–26 CURRENT AFFAIRS)
| Cue Words | Notes |
|---|---|
| Flagship Species Trajectories: Divergent Fortunes |
|
| Grassland Ecosystem Crisis |
|
| Blue Carbon & Coastal Ecosystems: Mangroves and Coral |
|
| Invasive Species as a Cross-Cutting Threat |
|
UPSC Mains PYQs
- Biodiversity Conservation Act: The Biological Diversity Act, 2002, was enacted to meet the obligations of the Convention on Biological Diversity (CBD). Discuss the three-tier institutional structure established under the Act. Critically evaluate the provisions of the Biological Diversity (Amendment) Act, 2023, regarding local community rights and domestic AYUSH industry exemptions. (15 Marks, 250 Words)
- Eco-Sensitive Zones (ESZ): Explain the purpose of declaring Eco-Sensitive Zones around National Parks and Wildlife Sanctuaries. Discuss the friction between environmental conservation and local developmental aspirations in these zones. (10 Marks, 150 Words)
- 30x30 Target & OECMs: What are Other Effective Area-Based Conservation Measures (OECMs)? Discuss their significance in helping India meet the Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework's 2030 targets. (10 Marks, 150 Words)
- Wildlife Corridors: Examine how linear infrastructure projects fragment wildlife habitats in India. Discuss mitigation measures such as eco-bridges and underpasses with examples. (15 Marks, 250 Words)
Current Affairs Additions (Nov 2025 Extraction)
| Cue Words | Notes |
|---|---|
| Line 11673 |
|
| Line 11675 |
|
| Line 11677 |
|
| Line 11681 |
|
| Line 11683 |
|
| Line 11685 |
|
| Line 11687 |
|
| Line 11689 |
|
| Line 11698 |
|
| Line 11700 |
|
| Line 11704 |
|
| Line 11706 |
|
| Line 11708 |
|
| Line 11712 |
|
| Line 11714 |
|
| Line 11716 |
|
| Line 11718 |
|
| Line 11720 |
|
| Line 11724 |
|
| Line 11726 |
|
| Line 11733 |
|
| Line 11735 |
|
| Line 11741 |
|
| Line 11745 |
|
| Line 11747 |
|
| Line 11749 |
|
| Line 11751 |
|
| Line 11755 |
|
| Line 11757 |
|
| Line 11759 |
|
| Line 11761 |
|
| Line 11770 |
|
| Line 11772 |
|
| Line 11776 |
|
| Line 11778 |
|
| Line 11782 |
|
| Line 11786 |
|
| Line 11788 |
|
| Line 11800 |
|
| Line 11802 |
|
| Line 11810 |
|
| Line 11820 |
|
| Line 11826 |
|
| Line 11828 |
|
| Line 11830 |
|
| Line 11838 |
|
| Line 11840 |
|
| Line 11842 |
|
| Line 11846 |
|
| Line 11850 |
|
| Line 11852 |
|
| Line 11856 |
|
| Line 11858 |
|
| Line 11862 |
|
| Line 11864 |
|
| Line 11866 |
|
| Line 11868 |
|
| Line 11870 |
|
| Line 11872 |
|
| Line 11876 |
|
| Line 11878 |
|
| Line 11880 |
|
| Line 11882 |
|
| Line 11884 |
|
| Line 11888 |
|
| Line 11890 |
|
| Line 11892 |
|
| Line 11894 |
|
| Line 11896 |
|
| Line 11898 |
|
| Line 11902 |
|
| Line 11904 |
|
| Line 11906 |
|
| Line 11908 |
|
| Line 11910 |
|
| Line 11916 |
|
| Line 11920 |
|
| Line 11928 |
|
| Line 11930 |
|
| Line 11934 |
|
| Line 11936 |
|
| Line 11938 |
|
| Line 11940 |
|
| Line 11942 |
|
| Line 11946 |
|
| Line 11948 |
|
| Line 11952 |
|
| Line 11954 |
|
| Line 11958 |
|
| Line 11960 |
|
| Line 11962 |
|
| Line 11966 |
|
| Line 11968 |
|
| Line 11970 |
|
| Line 11972 |
|
| Line 11976 |
|
| Line 11980 |
|
| Line 11982 |
|
| Line 11984 |
|
| Line 11988 |
|
| Line 11990 |
|
| Line 11992 |
|
| Line 11994 |
|
| Line 11996 |
|
| Line 11998 |
|
| Line 12000 |
|
| Line 12002 |
|
| Line 12004 |
|
| Line 12006 |
|
| Line 12010 |
|
| Line 12012 |
|
| Line 12018 |
|
| Line 12020 |
|
| Line 12022 |
|
| Line 12026 |
|
| Line 12028 |
|
| Line 12085 |
|
| Line 12087 |
|
| Line 12089 |
|
| Line 12091 |
|
| Line 12093 |
|
| Line 12095 |
|
| Line 12099 |
|
| Line 12106 |
|
| Line 12110 |
|
| Line 12132 |
|
| Line 12134 |
|
| Line 12138 |
|
| Line 12142 |
|
| Line 12144 |
|
| Line 12146 |
|
| Line 12150 |
|
| Line 12152 |
|
| Line 12158 |
|
| Line 12166 |
|
| Line 12174 |
|
| Line 12204 |
|
| Line 12212 |
|
| Line 12222 |
|
| Line 12224 |
|
| Line 12226 |
|
| Line 12230 |
|
| Line 12232 |
|
| Line 12234 |
|